Ticaret sicili işlemlerinde eksiksiz dosya, zamanında tescil.

Sermayesi anonim şirkette 250.000 TL’nin, limited şirkette 50.000 TL’nin altında kalan şirketler için son tarih 31 Aralık 2026’dır (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, TTK m. 332, 580, geçici m. 15; 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Uyum sağlamayan şirket infisah etmiş (sona ermiş) sayılır. Çıkarılmış sermayesi en az 250.000 TL olan, kayıtlı sermaye sistemindeki halka açık olmayan anonim şirket ise başlangıç ve çıkarılmış sermayesini 500.000 TL’ye yükseltmezse bu sistemden çıkmış sayılır. Ticaret Bakanlığı süreyi en çok iki kez birer yıl uzatabilir.

Şirket kuruluşu MERSİS üzerinden başlatılır ve merkezin bulunacağı yerdeki ticaret sicili müdürlüğünde tescille tamamlanır. Sözleşme MERSİS’te hazırlanır; kurucular müdürlükte huzurda (TTK m. 339/1, 575/1) ya da e-imza veya mobil imzayla imzalar (TTK m. 1526/3); sözleşme ve imza beyanı için notere gidilmesi gerekmez. Anonim şirkette nakdi sermayenin en az %25’i tescilden önce bankaya yatırılır; limited şirkette aranmaz (TTK m. 344/1, 585). 1 Ocak 2026’dan itibaren kurulan şirketlerde pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri Elektronik Ticari Defter Sistemi’nde tutulur.

MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi), ticaret sicili işlemlerinin elektronik ortamda yürütüldüğü ve sicil kayıtlarının tutulduğu merkezi bilgi sistemidir (TTK m. 24; Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 13/1); sisteme e-Devlet Kapısı, e-imza veya mobil imza ile giriş yapılır. MERSİS hesabıyla giriş seçeneği, e-Devlet Kapısı üzerinden giriş yapabilen kullanıcılar için 14 Nisan 2025 itibarıyla kaldırılmıştır. Şirket yetkilisi, “Yetkilendirme İşlemleri” alanından danışman veya mali müşavir gibi üçüncü kişilere MERSİS’te değişiklik başlatma veya onaya gönderme yetkisi verebilir.

Ticaret sicili işlemlerinin süresi mevzuatta tek bir süreyle belirlenmemiştir; işlemin türüne, dosyanın eksiksizliğine ve müdürlüğün iş yüküne göre değişir. Eksiksiz kuruluş ve sermaye artırımı dosyaları genellikle birkaç iş gününde tescil edilir. Eksiklik varsa müdürlük 30 günü aşmayan, en çok iki kez uzatılabilen bir süre verir; giderilmezse tescil istemi reddedilir (Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 34/2). Tasfiye, üç çağrı ilanı ve kural olarak 3 aylık bekleme nedeniyle en az yaklaşık 4 ay sürer; kanuni süreler yaklaşık 3,5 aydır (TTK m. 541/1, 543/2).

Tescile tabi bir işlemde başvuru, kural olarak tescili gerektiren olgunun gerçekleştiği veya belgenin düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içinde yapılmalıdır; müdürlüğün yetki çevresi dışında oturanlar için süre bir aydır (TTK m. 30; Ticaret Sicili Yönetmeliği, TSY m. 33). Bazı işlemlerde özel süreler uygulanır; örneğin sermaye artırımında sicile başvuru süresi karar tarihinden itibaren 30 gündür (TSY m. 72/1, 93/1). Süresinde başvurulmazsa müdürlük tescile davet eder; davete uyulmazsa idari para cezası uygulanır (TTK m. 33).

Sermaye artırımı, merkez nakli ve şirketin feshi (tasfiyeye girme) kararı genel kurulda alınır; gerekirse olağanüstü genel kurul toplanır (TTK m. 409/2). Kayıtlı sermaye sistemindeki anonim şirkette artırıma yönetim kurulu karar verir (TTK m. 460). Şube açılışı ve kapanışında anonim şirkette kural olarak yönetim kurulu kararı yeterlidir (TTK m. 374). Limited şirkette kanunen müdürler yetkilidir (TTK m. 625); müdür olmayan şube temsilcisi sözleşmede aksi yoksa genel kurul kararıyla atanır (TTK m. 631/1) ve bazı müdürlükler her durumda genel kurul kararı ister.

Merkez naklinde şirketin merkezi başka bir ticaret sicili müdürlüğünün bölgesine taşınır; şube açılışında ise merkez yerinde kalır ve yeni şube, bulunduğu yerin siciline ayrıca tescil edilir. Merkez nakli, sözleşmenin merkez maddesinin genel kurul kararıyla değiştirilmesini ve eski müdürlükten alınan sicil özetiyle yeni müdürlüğe başvurulmasını gerektirir (Ticaret Sicili Yönetmeliği, TSY m. 111). Şube ise anonim şirkette yönetim kurulu kararıyla açılır (TTK m. 374) ve merkezin sicil kaydına gönderme yapılarak tescil edilir (TTK m. 40/3; TSY m. 121/1).

Merkezi Türkiye’de bulunan bir şirkette şube kapanışında yalnızca şubenin sicil kaydı silinir ve tasfiye yapılmaz; şirketin kapanması ise fesih kararı, tasfiye süreci ve unvanın sicilden silinmesini gerektirir. Şube kaydı, şubenin kayıtlı olduğu müdürlüğe yapılan başvuru üzerine silinir (Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 125/1-a). Şirket tasfiyesinde ise alacaklılar birer hafta arayla üç kez ilanla çağrılır ve kalan varlık kural olarak üçüncü ilandan itibaren 3 ay geçmeden ortaklara dağıtılamaz (TTK m. 541/1, 543/2).

Anonim ve limited şirketlerde, ticaret siciline tescil edilen merkez adresi değişikliği ile şube açılışı ve kapanışı vergi dairesine kural olarak ayrıca bildirilmez. Banka şubelerinin açılış ve kapanışı ile 1 Şubat 2023’ten önce açılmış şubelerin kapanışı ayrıca bildirilir. Tescil bilgilerini 1 Şubat 2023’ten beri Ticaret Bakanlığı vergi idaresine iletir; vergi bildirimi bakımından olaydan itibaren bir ay içinde sicile başvurulması yeterlidir (Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 546 m. 3, 4/3). Sicil bakımından süre kural olarak 15 gündür (TTK m. 30).

Hayır, ticaret sicili danışmanlığı avukatlık veya mali müşavirlik hizmetinin yerine geçmez. Hukuki meselelerde mütalaa vermek ve dava takibi yalnızca baroya kayıtlı avukatlara aittir (1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 35/1); defter tutma, mali tablo ve beyanname düzenleme ise 3568 sayılı Kanun m. 2/A uyarınca mali müşavirlik mesleğinin konusudur. Sermaye taahhüdü yoluyla artırımda aranan mali müşavir raporunu da meslek mensubu düzenler. Hizmetimiz belge hazırlığı, MERSİS başvurusu ve sicil takibiyle sınırlıdır; mali müşavirlik ihtiyaçlarınızda ise sizi ağımızdaki güvenilir mali müşavirlere yönlendiririz.